TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP
PHẠM PHÚ THỨ KIỂM TRA CUỐI KÌ II
TỔ NGỮ VĂN NĂM HỌC 2025-2026
GIÁO DỤC KINH TẾ VÀ PHÁP LUẬT Môn: Ngữ văn, lớp 12
A. CẤU TRÚC ĐỀ
- Hình thức: Tự luận
- Gồm 02 phần: Đọc hiểu (5 câu) + Viết (Viết đoạn văn NLVH và viết thư trao đổi công việc hoặc một vấn đề đáng quan tâm)
- Thời gian làm bài: 90 phút
- Ma trận
|
STT |
Kĩ năng |
Nội dung |
Câu hỏi |
Năng lực môn học |
Tổng |
||
|
Nhận biết |
Thông hiểu |
Vận dụng |
|||||
|
1 |
ĐỌC |
Văn bản thông tin |
Câu 1 |
X (0,5) |
5 câu hỏi tự luận |
||
|
Câu 2 |
X (0,5) |
||||||
|
Câu 3 |
X (1,0) |
||||||
|
Câu 4 |
X (1,0) |
||||||
|
Câu 5 |
X (1,0) |
||||||
|
Tỷ lệ |
10% |
20% |
10% |
40% |
|||
|
2 |
VIẾT |
- Viết đoạn văn nghị luận về một đoạn trích/ một tác phẩm thơ - Viết thư trao đổi công việc hoặc một vấn đề đáng quan tâm |
Câu 1 |
X |
X |
X |
1 câu hỏi tự luận (20%) |
|
Tỷ lệ |
5% |
10% |
5% |
||||
|
Câu 2 |
X |
X |
X |
1 câu hỏi tự luận |
|||
|
Tỷ lệ |
5% |
15% |
20% |
40% |
|||
|
|
Tổng tỷ lệ |
20% |
45% |
35% |
|||
|
|
Tổng |
100% |
100% |
||||
B. NỘI DUNG ÔN TẬP
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
- 05 câu hỏi dạng tự luận, gồm 02 câu Biết, 02 câu Hiểu, 01 câu Vận dụng
- Nội dung câu hỏi trong phần đọc hiểu xoay quanh các yêu cầu cần đạt sau:
BÀI 7: SỰ THẬT TRONG TÁC PHẨM KÍ
* Đọc hiểu nội dung
- Phân tích được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, sự kiện, nhân vật và mối quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm; đánh giá được vai trò của những chi tiết quan trọng trong việc thể hiện nội dung văn bản.
- Phân tích và đánh giá được chủ đề, tư tưởng, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc thông qua hình thức nghệ thuật của văn bản; phân tích sự phù hợp giữa chủ đề, tư tưởng và cảm hứng chủ đạo trong văn bản.
- Phân tích và đánh giá được giá trị nhận thức, giáo dục và thẩm mĩ của tác phẩm; phát hiện được các giá trị văn hoá, triết lí nhân sinh từ văn bản.
* Đọc hiểu hình thức
- Phân tích và đánh giá được sự phù hợp của người kể chuyện, điểm nhìn trong việc thể hiện chủ đề của văn bản.
- Nhận biết và phân tích được một số yếu tố, giá trị thẩm mĩ trong thơ.
- Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của phóng sự, nhật kí hoặc hồi kí như: tính phi hư cấu và một số thủ pháp nghệ thuật như: miêu tả, trần thuật; sự kết hợp chi tiết, sự kiện hiện thực với trải nghiệm, thái độ và đánh giá của người viết,...
* Liên hệ, so sánh, kết nối
- Nhận biết và phân tích được quan điểm của người viết về lịch sử, văn hoá, được thể hiện trong văn bản.
- Vận dụng được kinh nghiệm đọc, trải nghiệm về cuộc sống và kiến thức văn học để đánh giá, phê bình văn bản văn học, thể hiện được cảm xúc, suy nghĩ của cá nhân về văn bản văn học.
- Phân tích và đánh giá được khả năng tác động của tác phẩm văn học đối với người đọc và tiến bộ xã hội.
- Vận dụng được kiến thức về lịch sử văn học và kĩ năng tra cứu để sắp xếp một số tác phẩm, tác giả lớn theo tiến trình lịch sử văn học; biết đặt tác phẩm trong bối cảnh sáng tác và bối cảnh hiện tại để có đánh giá phù hợp.
BÀI 8: DỮ LIỆU TRONG VĂN BẢN THÔNG TIN
* Đọc hiểu hình thức
- Nhận diện, xác định được các chi tiết, dữ liệu trong văn bản
- Nhận biết được đề tài, thông tin cơ bản của văn bản.
- Nhận biết được bố cục, mạch lạc của văn bản.
- Nhận biết được các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ: hình ảnh, số liệu, biểu đồ, sơ đồ,... được sử dụng trong văn bản.
* Đọc hiểu nội dung
- Phân tích, lí giải được mối liên hệ giữa các chi tiết, dữ liệu và vai trò của chúng trong việc thể hiện thông tin chính của văn bản.
- Phân tích và đánh giá được đề tài, thông tin cơ bản của văn bản, cách đặt nhan đề của tác giả; lí giải được thái độ và quan điểm của người viết.
- Phân tích, lí giải được sự phù hợp giữa nội dung và nhan đề văn bản.
- Chỉ ra được hiệu quả, tác dụng của cách chọn lọc, sắp xếp các thông tin trong văn bản. Phân biệt được dữ liệu sơ cấp và thứ cấp; nhận biết và đánh giá được tính mới mẻ, cập nhật, độ tin cậy của dữ liệu, thông tin trong văn bản.
- Phân tích được vai trò và cách sử dụng các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ trong văn bản.
- Đánh giá được mức độ chính xác, tin cậy, tính hữu ích của thông tin, tri thức trong văn bản.
*Liên hệ, so sánh, kết nối
- Đánh giá được mức độ chính xác, tin cậy, tính hữu ích của thông tin, tri thức trong văn bản.
- Có quan điểm riêng trong đánh giá, phê bình văn bản dựa trên trải nghiệm của cá nhân.
- So sánh được hiệu quả biểu đạt của văn bản thông tin chỉ dùng ngôn ngữ và văn bản thông tin có kết hợp với các yếu tố phi ngôn ngữ.
II. VIẾT (6.0 điểm)
Câu 1 (2.0 điểm). Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) phân tích, đánh giá về một đoạn trích/một tác phẩm thơ
Nhận biết:
- Giới thiệu được đầy đủ thông tin chính về tên tác phẩm, tác giả, thể loại,… của đoạn trích/tác phẩm.
- Đảm bảo cấu trúc, bố cục của một đoạn văn nghị luận.
Thông hiểu:
- Trình bày được những nội dung khái quát của đoạn trích/ tác phẩm văn học.
- Triển khai vấn đề nghị luận thành những luận cứ phù hợp. Phân tích được những đặc sắc về nội dung, hình thức nghệ thuật và chủ đề của đoạn trích/tác phẩm.
- Kết hợp được lí lẽ và bằng chứng để tạo tính chặt chẽ, logic của mỗi luận cứ.
- Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.
Vận dụng:
- Có cách diễn đạt độc đáo, sáng tạo, hợp logic.
- Đánh giá được ý nghĩa, giá trị của nội dung và hình thức đoạn trích/tác phẩm.
- Thể hiện rõ quan điểm, cá tính trong bài viết.
- Vận dụng hiệu quả những kiến thức Tiếng Việt lớp 12 để tăng tính thuyết phục, sức hấp dẫn cho bài viết.
Câu 2 (4.0 điểm). Viết thư trao đổi về công việc hoặc một vấn đề đáng quan tâm
Nhận biết:
- Xác định được nội dung trao đổi trong bức thư là công việc hoặc vấn đề đáng quan tâm.
- Viết đúng thể thức thư trao đổi và đảm bảo bố cục của một văn bản nghị luận.
Thông hiểu:
- Trình bày rõ hệ thống các luận điểm; cấu trúc chặt chẽ.
- Sử dụng các lí lẽ và bằng chứng thuyết phục để trao đổi công việc hoặc vấn đề đáng quan tâm.
- Đề xuất được những giải pháp hợp lí; đánh giá được mức độ, tầm quan trọng của giải pháp.
Vận dụng:
- Sử dụng ngôn ngữ trao đổi, thuyết phục hợp lí, phù hợp với đối tượng người nhận.
- Sử dụng kết các yếu tố thuyết minh và biểu cảm để tăng sức hấp dẫn cho bức thư.
Vận dụng hiệu quả những kiến thức tiếng Việt để tăng tính thuyết phục, sức hấp dẫn cho bức thư.
DÀN Ý
a. Mở bài
Nêu được công việc hay vấn đề cần trao đổi. Với một văn bản thư không đòi hỏi tính chất nghi thức, có thể bằng một vài ý thăm hỏi thân tình.
b. Thân bài
- Triển khai các nội dung phù hợp với mục đích viết thư.
- Sử dụng các yếu tố bổ trợ tùy thuộc vào tính chất của bức thư: thân mật hay trang trọng.
c. Kết bài
Nêu lại công việc hoặc vấn đề cần trao đổi dưới hình thức tóm tắt và thể hiện mong muốn được người nhận thư chia sẻ, đồng tình, ủng hộ.
C. ĐỀ MINH HỌA
|
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG PHẠM PHÚ THỨ ĐỀ MINH HỌA 1 (Đề có 02 trang) |
KIỂM TRA CUỐI KÌ II NĂM HỌC 2025-2026 Môn: NGỮ VĂN 12 Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề |
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
Lễ hội pháo hoa Đà Nẵng 2025 sẽ kéo dài và nhiều đội thi nhất trong lịch sử
Giới thiệu về Lễ hội pháo hoa Đà Nẵng 2025, ban tổ chức cho biết đây sẽ là kỳ lễ hội thời gian dài nhất, nhiều đội thi nhất từ trước đến nay.
Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng đã góp phần đưa du lịch Đà Nẵng tỏa sáng - Ảnh: DIFF
“Từ chỗ không có khán đài (năm 2008) và chỉ là cuộc trình diễn, Lễ hội pháo hoa Đà Nẵng (DIFF) hiện là sân chơi bất kỳ đội pháo hoa quốc tế nào cũng muốn chinh phục, đồng thời trở thành “lễ hội phải đến” vào mỗi dịp hè”, bà Nguyễn Thị Anh Thi - Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng - nói tại họp báo Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2025, sáng 8-1.
Lễ hội pháo hoa là niềm tự hào của du lịch Đà Nẵng
Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng cho biết lượng khách năm 2024 của Đà Nẵng đạt 10,9 triệu lượt, tăng trên 32% so với năm 2023. Đóng góp lớn cho các con số này là sức lan tỏa của Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (DIFF) 2024.
Cũng theo bà Thi, tới nay Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng “không chỉ như thỏi nam châm hút khách đến với Đà Nẵng vào dịp hè”, mà từ năm 2008 đến nay (qua 12 lần tổ chức) DIFF đã khẳng định được vị thế là một lễ hội đẳng cấp quốc tế. Sự kiện này từng bước góp phần đưa Đà Nẵng thành thành phố của sự kiện và lễ hội hàng đầu châu Á.
“Cứ đến mỗi dịp hè, khi diễn ra Lễ hội pháo hoa quốc tế, thành phố bên sông Hàn lại trở thành tâm điểm giải trí hấp dẫn. DIFF cũng là một trong những lý do khiến lượng khách đổ về Đà Nẵng không ngừng tăng lên theo mỗi năm. Năm 2008 khi lần đầu diễn ra lễ hội pháo hoa, Đà Nẵng chỉ đón hơn 1,2 triệu lượt khách, nhưng hiện nay con số này đã đạt gần 11 triệu lượt. Doanh thu từ du lịch tăng lên gần 38.000 tỉ đồng. DIFF đã đem đến cú hích mạnh mẽ giúp du lịch Đà Nẵng khởi sắc và đạt được những tăng trưởng vô cùng ấn tượng” - bà Thi nói.
Thay mặt ban tổ chức Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2025, bà Thi công bố khởi động chuỗi sự kiện.
Với vai trò là đơn vị tổ chức DIFF, bà Thi cho biết UBND thành phố Đà Nẵng sẽ chỉ đạo các đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ với Tập đoàn Sun Group - đơn vị đồng hành sự kiện và các đối tác để đem đến một mùa pháo hoa trọn vẹn.
UBND thành phố Đà Nẵng cũng sẽ đầu tư nâng tầm hơn nữa cho DIFF, để Đà Nẵng xứng đáng với danh hiệu “Điểm đến sự kiện và lễ hội hàng đầu châu Á”.
Sun Group đề xuất đầu tư hệ sinh thái pháo hoa tại Đà Nẵng
Chia sẻ về DIFF 2025, ông Huỳnh Nam Thắng, tổng giám đốc Sun Group miền Trung, cho biết đây là lần thứ 12 lễ hội pháo hoa được tổ chức. Năm nay, lễ hội sẽ có 10 đội tham gia, kéo dài 6 đêm - thời gian lâu nhất từ trước đến nay, với các đội thi từ những thị trường trọng điểm như Hàn Quốc.
Ông Thắng nhấn mạnh rằng chủ đề “Đà Nẵng - kỷ nguyên mới” sẽ mang đến những màn trình diễn sáng tạo, kết hợp công nghệ, nghệ thuật, âm nhạc và thể thao ấn tượng.
Sun Group hy vọng Đà Nẵng đầu tư cơ sở hạ tầng để xây dựng một sân khấu pháo hoa cố định, nơi có thể tổ chức các sự kiện quanh năm, không chỉ mùa hè, nhằm nâng tầm thương hiệu pháo hoa Đà Nẵng và thúc đẩy du lịch địa phương.
(Theo Thái Bá Dũng, https://tuoitre.vn/le-hoi-phao-hoa-da-nang-2025-se-keo-dai-va-nhieu-doi-thi-nhat-trong-lich-su-20250108110339032.htm, Báo Tuổi trẻ Online, ngày 08/01/2025)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0.5 điểm). Nêu đề tài của văn bản.
Câu 2 (0.5 điểm). Dữ liệu được sử dụng trong đoạn văn sau là dữ liệu sơ cấp hay dữ liệu thứ cấp?
“Từ chỗ không có khán đài (năm 2008) và chỉ là cuộc trình diễn, Lễ hội pháo hoa Đà Nẵng (DIFF) hiện là sân chơi bất kỳ đội pháo hoa quốc tế nào cũng muốn chinh phục, đồng thời trở thành “lễ hội phải đến” vào mỗi dịp hè”, bà Nguyễn Thị Anh Thi - Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng - nói tại họp báo Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2025, sáng 8-1.
Câu 3 (1.0 điểm). Nêu vai trò của các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng trong
văn bản.
Câu 4 (1.0 điểm). Nhan đề và nội dung văn bản có mối quan hệ như thế nào?
Câu 5 (1.0 điểm). Anh/Chị hãy đánh giá về tính hữu ích của thông tin trong văn bản. (Trình bày khoảng từ 5-7 dòng).
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
Anh/Chị hãy viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) phân tích cảm xúc của nhân vật trữ tình trong đoạn thơ Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng? của Chế Lan Viên:
Hỡi sông Hồng tiếng hát bốn nghìn năm
Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng?
- Chưa đâu! Và ngay cả trong những ngày đẹp nhất
Khi Nguyễn Trãi làm thơ và đánh giặc
Nguyễn Du viết Kiều, đất nước hoá thành văn
Khi Nguyễn Huệ cưỡi voi vào cửa Bắc
Hưng Đạo diệt quân Nguyên trên sóng Bạch Đằng…
Những ngày tôi sống đây là ngày đẹp hơn tất cả
Dù mai sau đời muôn vạn lần hơn!
(Trích Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng?,
in trong Hoa ngày thường, chim báo bão, Chế Lan Viên, NXB Văn học, 1999, tr.79)
Chú thích:
Chế Lan Viên (1920 – 1989), tên khai sinh là Phan Ngọc Hoan, quê ở Cam Lộ, Quảng Trị; là cây bút tiêu biểu của văn học hiện đại Việt Nam. Ông là một tác giả đa tài, với kho tàng tác phẩm phong phú bao gồm thơ, văn xuôi, kịch bản sân khấu, và nhiều thể loại khác. Thơ Chế Lan Viên nổi bật bởi sức mạnh trí tuệ và chiều sâu triết lý; khát khao xây dựng đất nước, khát vọng vươn lên của con người Việt Nam. Bài thơ “Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng?” được sáng tác khi cả nước đang trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, cứu nước.
Câu 2. (4,0 điểm)
Từ đoạn thơ Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng? của Chế Lan Viên, kết hợp với hiểu biết, trải nghiệm của bản thân, anh/chị hãy viết một bức thư (khoảng 500 chữ) gửi cho người thân hoặc bạn bè (trong nước hoặc nước ngoài) ở phương xa để chia sẻ về vấn đề: Người trẻ đang ra sức giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc Việt Nam.
---Hết--
|
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG PHẠM PHÚ THỨ ĐỀ MINH HỌA 2 (Đề có 02 trang) |
KIỂM TRA CUỐI KÌ II NĂM HỌC 2025-2026 Môn: NGỮ VĂN 12 Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề |
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
ÁNH SÁNG KINH THÀNH
Đêm hôm sau tôi lại đến hàng cơm.
Lần này đáng lẽ bảo lên cái gác mà tôi đã nằm một đêm, thì họ quát tháo ầm lên rằng tôi đã mở đường cho điếm, rằng mụ già đưa người đã quên không lại đưa trả hai xu tiền trọ hộ tôi, rằng hôm nay họ thí cho tôi cái phúc là vào ngủ ở “đằng sau” để rồi phải bảo cái mụ già kia lại cho bằng được.
Tôi không cãi lấy nửa lời, mà cứ việc như không nghe thấy gì cả, cắm đầu rảo bước qua cái bếp rồi đến cái sân rộng rãi mà họ gọi là “đằng sau”. [...] Phong cảnh chốn này không có gì là đẹp. Chung quanh chỉ có những bức tường cao ngất ngưởng, bẩn thỉu vào bậc nhất với những mái nhà đen sì sì. Bên phải chỗ chúng tôi nằm là cái chuồng gà, trước mặt là cái cống nước đen, đọng hầu như kinh niên, và bên tay trái là chỗ cho bọn người tứ xứ trút ra ngoài những cái thừa trong bụng. Tôi lấy làm tiếc cả những ánh sáng mặt trăng.
Lẫn lộn trong đám hơn chục người này, tôi thấy ba đứa trẻ đã ngủ cùng với tôi trên gác đêm kia. Trên những cái mặt ngây thơ không lộ vẻ lo buồn gì cả. Còn những kẻ khác thì thật là những kẻ mà người ngợm và quần áo đã đủ tiêu biểu cho bao nhiêu nỗi thống khổ của lòai người, từ khi cuộc đời là cuộc đời.
Một anh chàng đầu trọc lốc, mặt xanh nhớt nhưng mà béo tốt hẳn hoi, áng chừng vừa ở nhà thương hoặc nhà hỏa lò ra, đương ngồi lia lưỡi trên một mảnh giấy còn có cái gì đen sì sì, thoạt đầu tôi không hiểu, nhưng sau tôi đoán ra ngay là sái thuốc phiện. Một anh chàng khác, cái cổ cao ngỏng dán đến ba bốn lá thuốc cao, đương ngồi ngửa cổ xem thiên văn trên trời. Một thằng bé thứ ba nữa, thì cứ gãi sồn sột, nằm xuống lại ngồi lên để ho, khạc và nhổ tung tóe đờm dãi ra xung quanh. Rồi một mụ già ăn mặc sạch sẽ gọn gàng, nét mặt bần thần, trông vô nghĩa lý, cứ cầm quạt nan phẩy cho người này vài cái, người kia vài cái, hình như hơn chục người này đều là con cái của mụ vậy. Còn sáu đứa nữa, con trai cả, cũng quần nâu, áo nâu thì đều ngủ li bì.
[…] Mười ba người này, căn cứ vào thần thái họ và quần áo họ thì không phải bọn người vốn đẻ tại chốn đế đô. Họ đến là vì tại những nơi thôn quê họ không làm gì cho có đủ mỗi ngày hai bữa. Kinh thành đã cất tiếng gọi họ, cám dỗ họ. Khi ra đi, chắc họ cũng không ngờ đến nông nỗi này. Họ chắc mẩm trong bụng họ là sẽ có việc làm vẻ vang… Có lẽ họ đã phơi nắng, phơi mưa xin từng đồng chinh, từng bát cơm, cùng đường rồi mới đến được Hà Nội.
Các ngài cứ tưởng tượng hộ Hà Thành. Những phố và những phố, cái nọ tiếp cái kia. Rồi các ngài tưởng tượng ra một người nhà quê một trăm phần trăm, rất bỡ ngỡ, bị bỏ lạc giữa một phố. Phố nào cũng có nhà cửa, vỉa hè, lề đường, nghĩa là phố nào cũng giống phố nào, cho nên đường hình như cứ mỗi lúc một dài mãi ra. Người nhà quê đã đi, đã đi và đã đi… Rồi người nhà quê thấy nhọc. Nhưng vì lẽ gì người nhà quê lại dừng bước? Nếu nghỉ chân tất phải ăn uống cái gì. Không đủ tiền. Thành ra người nhà quê có muốn nằm nghỉ cũng không được, vì người ta phải trả tiền cả sự nghỉ ngơi nữa.
Đi đã mỏi, vẫn phải đi. Người nhà quê lâu dần không thể đi được nữa. Khốn nỗi trong một kinh thành, người ta không được phép “không thể”, cho nên người ta cứ đi… Lang thang hết phố nọ đến phố kia… có khi đi vòng trở lại mà không biết. Đến ngã ba kia thấy một đám đông người. Trong đám đông người ấy, người nhà quê thấy phần nhiều đó cũng vốn là những người nhà quê. Cho nên người nhà quê đứng lại. Một bà già mặt trông sắc sảo, hai tai lại nặng trĩu một đôi khuyên vàng, trông ra vẻ có “thế lực” lắm, thõng thẹo cái tay vẫy người nhà quê lại mà nói oang oang như thế này.
– Này, đi đâu mà ngơ ngác thế? Có muốn kiếm công ăn việc làm không? Lại đây mau lên tôi bảo.
Người nhà quê sung sướng lắm, vì đó là lần đầu mà người nhà quê thấy một người tỉnh thèm nói với mình. Mà nói gì? Nói những lời nhân đức, những là kiếm công ăn việc làm cho…! Thế rồi ngày mốt, ngày hai ăn chực nằm chờ, hoặc sân hàng cơm hoặc hè nhà hát. Cái tiểu thuyết của họ là như vậy hoặc đại khái như vậy cả. Hà thành có bao nhiêu ngã ba và ngã tư? Có bao nhiêu chỗ cho bọn cùng dân đăng vào nghề cơm thầy cơm cô? Hàng ngày Hà thành đã đếm được bao nhiêu tấn kịch như thế?
Mười ba người tại đây, sở dĩ trôi dạt đến đây, là bởi cũng đã như con thiêu thân bay vào đống lửa, cho nên mới bị quáng mắt về những ánh sáng của kinh thành.
(Trích Chương 6, Cơm thầy cơm cô*, Vũ Trọng Phụng,
Phóng sự, NXB Văn học 2017, tr.68-69)
Chú thích
* Phóng sự Cơm thầy cơm cô (1936) gồm phần đầu và chín chương nội dung. Tác phẩm là những câu chuyện thực tế về làn sóng di dân từ nông thôn đến thành phố dưới thời Pháp thuộc. Người dân nghèo lên Hà Nội kiếm sống bằng cách ở đợ, bồi bàn, chạy xe... Họ trở thành miếng mồi của bọn mua bán người, dắt mối.
Trả lời các câu hỏi:
Câu 1 (0,5 điểm). Đề tài của phóng sự trên là gì?
Câu 2 (0,5 điểm). Tính phi hư cấu của bài phóng sự được thể hiện ở những yếu tố nào?
Câu 3 (1,0 điểm). Những chi tiết miêu tả phong cảnh chốn “đằng sau” có ý nghĩa như thế nào đối với bài phóng sự?
Câu 4 (1,0 điểm). Nêu hiệu quả nghệ thuật của việc sử dụng các câu hỏi trong đoạn văn sau:
Hà thành có bao nhiêu ngã ba và ngã tư? Có bao nhiêu chỗ cho bọn cùng dân đăng vào nghề cơm thầy cơm cô ? Hàng ngày Hà thành đã đếm được bao nhiêu tấn kịch như thế?
Câu 5. (1,0 điểm). Theo anh/chị, vấn đề đặt ra trong bài phóng sự có ý nghĩa như thế nào đối với xã hội hiện nay? (Trình bày trong khoảng 5-7 dòng)
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Anh/Chị hãy viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) cảm nhận về tình cảm của người con dành cho mẹ qua đoạn thơ trích từ bài thơ “Áo cũ” (Lưu Quang Vũ)
Ngày tháng thoi đưa, con đã cao hơn mẹ
Chẳng hồn nhiên khi lòng con biết nghĩ
Áo dài hơn, tuổi mẹ cũng nhiều hơn
Dẫu vá vai, màu bạc, chỉ sờn
Nhưng trong áo ấm đường khâu mẹ vá
Yêu mẹ nhiều nên áo cũ con thương.
(Trích “Áo cũ”, Thơ tình, Lưu Quang Vũ, NXB Văn học, 2002, tr.15)
Chú thích:
Lưu Quang Vũ (1948-1988) sinh tại xã Thiệu Cơ, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ. Bài thơ "Áo cũ" được sáng tác năm 1963, khi nhà thơ mới 15 tuổi, học lớp 9. Năm 2002, bài thơ được in trong tập Thơ tình của nhà xuất bản Văn học.
Câu 2 (4,0 điểm)
Anh/Chị hãy viết một bức thư (khoảng 600 chữ) gửi cho một người bạn để trao đổi về vấn đề: Tuổi trẻ nên cân bằng giữa việc học tập và giải trí.
---Hết---
ĐÁP ÁN ĐỀ MINH HỌA 1
|
Phần |
Câu |
Nội dung |
Điểm |
|
I |
ĐỌC HIỂU |
4,0 |
|
|
1 |
Đề tài của văn bản: Lễ hội pháo hoa Đà Nẵng 2025/Lễ hội pháo hoa Đà Nẵng/ Pháo hoa Đà Nẵng. |
0,5 |
|
|
2 |
Dữ liệu sơ cấp |
0,5 |
|
|
3 |
- Các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ + Hình ảnh: Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng đã góp phần đưa du lịch Đà Nẵng tỏa sáng - Ảnh: DIFF + Số liệu: Năm 2024 đạt 10,9 triệu lượt, tăng trên 32% so với năm 2023; từ năm 2008 đến nay (qua 12 lần tổ chức); năm 2008 đón hơn 1,2 triệu lượt khách, hiện nay đạt gần 11 triệu lượt; doanh thu lên gần 38.000 tỉ đồng; năm nay, lễ hội sẽ có 10 đội tham gia, kéo dài 6 đêm - Vai trò: + Tăng tính trực quan, hấp dẫn cho thông tin của văn bản. + Giúp thông tin cụ thể, chính xác, có độ tin cậy và tăng tính thuyết phục. + Giúp người đọc dễ hình dung, dễ nắm bắt thông tin về lễ hội pháo hoa Đà Nẵng. + Số liệu cho thấy lượng khách và doanh thu từ lễ hội pháo hoa Đà Nẵng ngày càng tăng lên nhanh chóng; quy mô lễ hội pháo hoa Đà Nẵng năm 2025 rất hoành tráng. |
1,0 |
|
|
4 |
Mối quan hệ giữa nhan đề và nội dung của văn bản - Nhan đề: Lễ hội pháo hoa Đà Nẵng 2025 sẽ kéo dài và nhiều đội thi nhất trong lịch sử - Nội dung văn bản: Lễ hội pháo hoa là niềm tự hào của du lịch Đà Nẵng. Lễ hội pháo hoa Đà Nẵng 2025 có chủ đề “Đà Nẵng - kỷ nguyên mới”, kéo dài 6 đêm và 10 đội tham gia. - Nhan đề phù hợp và gắn bó chặt chẽ với nội dung của văn bản. Nhan đề nêu nội dung chính của văn bản; nội dung văn bản cụ thể hóa nhan đề. |
1,0 |
|
|
5 |
- Văn bản cung cấp những thông tin về những giá trị kinh tế, văn hóa và tinh thần mà lễ hội pháo hoa đem đến cho thành phố; thông tin về thời gian, số đội tham gia, chủ đề của Lễ hội pháo hoa Đà Nẵng 2025. - Đó là những thông tin rất hữu ích đối với người dân Đà Nẵng nói riêng và du khách nói chung để mọi người vừa nắm bắt thông tin về Lễ hội pháo hoa Đà nẵng 2025 vừa hiểu hơn về ý nghĩa của lễ hội này. - Từ đó, giúp mỗi người dân Đà Nẵng thêm yêu quý, tự hào về thành phố của mình. |
1,0 |
|
II |
VIẾT |
6,0 |
|
|
1 |
Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) phân tích, đánh giá cảm xúc của nhân vật trữ tình trong đoạn thơ Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng? của Chế Lan Viên. |
2,0 |
|
|
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn Bảo đảm yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 150 chữ) của đoạn văn. Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp; song hành hoặc móc xích. |
0,25 |
||
|
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Phân tích, đánh giá cảm xúc của nhân vật trữ tình trong đoạn thơ |
0,25 |
||
|
c. Viết đoạn văn bảo đảm các yêu cầu: Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng trên cơ sở đảm bảo những nội dung sau: - Nhân vật trữ tình: xuất hiện trực tiếp – xưng “tôi”. - Cảm xúc của nhân vật trữ tình: Xúc động sâu sắc trước vẻ đẹp của đất nước; tự hào và biết ơn quá khứ vàng son; hạnh phúc vì được sống trong những thời khắc đặc biệt của dân tộc; niềm tin yêu tha thiết và lạc quan hướng về tương lai,... - Sử dụng thành công câu hỏi tu từ, câu cảm thán, phép liệt kê, phép điệp, hình ảnh tráng lệ, giọng điệu hào hùng,... - Cảm xúc của nhân vật trữ tình là sự hòa quyện giữa niềm tự hào về truyền thống, niềm say mê trước vẻ đẹp của hiện tại và niềm tin mãnh liệt vào tương lai, thể hiện một tình yêu Tổ quốc sâu sắc. |
1,0 |
||
|
d. Diễn đạt. Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn. |
0,25 |
||
|
đ. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ. |
0,25 |
||
|
2 |
Viết một bức thư gửi cho người thân hoặc bạn bè (trong nước hoặc nước ngoài) ở phương xa để chia sẻ về vấn đề: Người trẻ đang ra sức giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc Việt Nam. |
4,0 |
|
|
a. Đảm bảo cấu trúc của một bức thư Mở bài nêu được vấn đề cần trao đổi, thân bài triển khai được các nội dung của vấn đề, kết bài nêu khái quát vấn đề cần trao đổi. |
0,25 |
||
|
b. Xác định đúng vấn đề Người trẻ đang ra sức giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc Việt Nam. |
0,5 |
||
|
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề *Phần mở đầu: Địa điểm và ngày, tháng, năm viết thư; danh tính người nhận thư; giới thiệu lí do viết thư. *Phần nội dung chính: - Tầm quan trọng của giữ gìn, phát húy văn hóa truyền thống dân tộc: Đây là cách để chúng ta bảo tồn bản sắc dân tộc, giúp đất nước không bị hoà tan trong dòng chảy hội nhập toàn cầu. Những giá trị ấy còn nuôi dưỡng lòng yêu nước, niềm tự hào và ý thức trách nhiệm của người trẻ. Đồng thời, việc phát huy văn hoá, lịch sử cũng góp phần quảng bá hình ảnh đất nước ra thế giới... - Cách người trẻ giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống của dân tộc + Nhiều bạn trẻ tích cực tìm hiểu lịch sử qua sách vở, bảo tàng, hoặc các nền tảng số. Không chỉ dừng lại ở việc học, họ còn sáng tạo cách truyền tải mới mẻ như làm video, viết blog, hay xây dựng nội dung trên mạng xã hội để lan tỏa kiến thức về văn hóa, lịch sử đến cộng đồng. + Bên cạnh đó, việc gìn giữ các giá trị văn hóa còn thể hiện qua những hành động rất gần gũi. Nhiều bạn trẻ tự hào mặc áo dài trong các dịp lễ, tham gia các lễ hội truyền thống, học và biểu diễn các loại hình nghệ thuật dân gian như hát quan họ, chèo, hay cải lương. Một số nhóm bạn còn tham gia phục dựng các di tích lịch sử, tổ chức các dự án bảo tồn làng nghề truyền thống, góp phần giữ lại những nét đẹp đang dần mai một. + Không chỉ giữ gìn, người trẻ còn biết “làm mới” văn hóa truyền thống để phù hợp với thời đại. Ví dụ, nhiều sản phẩm sáng tạo như tranh, nhạc, thời trang được lấy cảm hứng từ họa tiết dân gian hay các câu chuyện lịch sử. Điều này giúp văn hóa Việt Nam không chỉ được bảo tồn mà còn trở nên gần gũi, hấp dẫn hơn với thế hệ trẻ và cả bạn bè quốc tế. +... * Phần kết thúc: Nêu lại vấn đề đang quan tâm và thể hiện mong muốn được người nhận thư chia sẻ, đồng tình, ủng hộ; lời chúc; lời chào tạm biệt; kí tên |
2,5 |
||
|
đ. Diễn đạt. Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, đảm bảo liên kết văn bản, trình bày đúng quy định. |
0,25 |
||
|
e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ. |
0,5 |
||
|
Tổng điểm |
|
10,0 |
|
ĐÁP ÁN ĐỀ MINH HỌA 2
|
Phần |
Câu |
Nội dung |
Điểm |
|
I |
ĐỌC HIỂU |
4,0 |
|
|
1 |
Đề tài: Người lao động nghèo/ Di dân… |
0,5 |
|
|
2 |
Những yếu tố phi hư cấu: - Người viết xưng tôi: trực tiếp quan sát, miêu tả kể lại những gì đã chứng kiến - Thông tin cụ thể về địa điểm: các ngõ phố Hà Nội - Nhân vật: 13 người lao động nghèo đang chật vật mưu sinh - Nhiều chi tiết chân thật về nơi ở, tình cảnh lay lắt thảm hại của những dân quê nghèo mưu sinh ở Hà Nội. ...
|
0,5 |
|
|
3 |
- Những chi tiết miêu tả phong cảnh chốn “đằng sau”: Chung quanh chỉ có những bức tường cao ngất ngưởng, bẩn thỉu vào bậc nhất với những mái nhà đen sì sì. Bên phải chỗ chúng tôi nằm là cái chuồng gà, trước mặt là cái cống nước đen, đọng hầu như kinh niên, và bên tay trái là chỗ cho bọn người tứ xứ trút ra ngoài những cái thừa trong bụng. - Ý nghĩa: + Tái hiện không gian sống chật hẹp, tăm tối, bẩn thỉu của những người lao động nghèo một cách cụ thể, xác thực. Từ đó, đảm bảo tính phi hư cấu của văn bản phóng sự. + Khợi gợi sự đồng cảm xót thương của người đọc đối với số phận của những người dân lao động nghèo. |
1,0 |
|
|
4 |
- Đoạn văn sử dụng các câu hỏi tu từ. - Hiệu quả nghệ thuật của việc sử dụng các câu hỏi tu từ: + Nhấn mạnh hiện thực cuộc sống lay lắt, bế tắc của những người dân quê nghèo khi dấn thân vào cuộc mưu sinh ở thành phố + Tạo giọng điệu trăn trở, băn khoăn. + Giúp cho đoạn văn sinh động, hấp dẫn. |
1,0 |
|
|
5 |
Học sinh nêu được 1 vấn đề đặt ra trong văn bản và trình bày ý nghĩa của vấn đề trong đời sống hiện nay Gợi ý: Vấn đề đặt ra trong văn bản: Cuộc sống bấp bênh của lao động nhập cư tại thành phố; mặt trái của quá trình đô thị hóa; sự bế tắc dẫn đến tha hóa của lao động nghèo nhập cư.... |
1,0 |
|
II |
VIẾT |
6,0 |
|
|
1 |
Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) phân tích, đánh giá tình cảm của con dành cho mẹ trong đoạn thơ “Áo cũ” – Lưu Quang Vũ |
2,0 |
|
|
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn Bảo đảm yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 150 chữ) của đoạn văn. Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp; song hành hoặc móc xích. |
0,25 |
||
|
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Phân tích, đánh giá tình cảm của con dành cho mẹ |
0,25 |
||
|
c. Triển khai vấn đề HS có thể viết bài nhiều cách trên cơ sở kết hợp được lí lẽ và dẫn chứng để tạo tính chặt chẽ, logic của mỗi luận điểm. *Mở đoạn: Giới thiệu tên tác giả, bài thơ, đoạn thơ; khái quát đặc sắc nội dung và nghệ thuật. *Thân đoạn: Cảm nhận về tình cảm của con dành cho mẹ: + Yêu thương tha thiết dành cho mẹ. + Sự thấu hiểu, biết ơn bao nỗi vất vả, sự hy sinh, bao nhiêu yêu thương mẹ dành cho con. + Sự day dứt, xót xa khi nhận ra lúc con đã trưởng thành thì mẹ ngày một già đi. - NT: Thể thơ tự do với cách sử dụng ngôn ngữ giản dị đời thường, hình ảnh thơ giàu sức gợi…. *Kết đoạn: Nêu cảm nghĩ hoặc rút ra bài học. |
1,0 |
||
|
d. Diễn đạt. Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn. |
0,25 |
||
|
đ. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ. |
0,25 |
||
|
2 |
Viết một bức thư (khoảng 500 chữ) gửi cho một người bạn để chia sẻ về vấn đề: Tuổi trẻ nên cân bằng giữa việc học tập và giải trí. |
4,0 |
|
|
a. Đảm bảo cấu trúc của một bức thư Mở bài nêu được vấn đề cần trao đổi, thân bài triển khai được các nội dung của vấn đề, kết bài nêu khái quát vấn đề cần trao đổi. |
0,25 |
||
|
b. Xác định đúng vấn đề Tuổi trẻ nên cân bằng giữa việc học tập và giải trí |
0,5 |
||
|
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề *Phần mở đầu: Địa điểm và ngày, tháng, năm viết thư; danh tính người nhận thư; giới thiệu lí do viết thư. *Phần nội dung chính: - Tầm quan trọng của việc cân bằng giữa học tập và giải trí: Học tập giúp chúng ta có thêm kiến thức, rèn luyện kĩ năng và phát triển bản thân. Tuy nhiên nếu chỉ tập trung vào việc học mà bỏ qua các hoạt động giải trí sẽ khiến cho bản thân bị căng thẳng, mệt mỏi, áp lực, mất đi sự sáng tạo. Ngược lại, giải trí sẽ giúp chúng ta thư giãn, yêu đời, lạc quan. Từ đó sẽ giúp cho việc học tập đạt kết quả tốt hơn,... - Cách cân bằng: Mỗi người cần đặt mục tiêu học tập phù hợp năng lực bản thân; cần sắp xếp thời gian hợp lý để vừa học tập hiệu quả vừa có thể tham gia các hoạt động giải trí lành mạnh; tham gia đầy đủ tích cực các hoạt động ngoại khóa của nhà trường... * Phần kết thúc: Nêu lại vấn đề đang quan tâm và thể hiện mong muốn được người nhận thư chia sẻ, đồng tình, ủng hộ; lời chúc; lời chào tạm biệt; kí tên |
2,5 |
||
|
đ. Diễn đạt. Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, đảm bảo liên kết văn bản, trình bày đúng quy định. |
0,25 |
||
|
e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ. |
0,5 |
||
|
Tổng điểm |
|
10,0 |
|
Tổ trưởng chuyên môn Nhóm trưởng
Lương Thị Yến Trần Thị Oanh
